Biển báo giao thông đường bộ hiện nay được chia thành 5 nhóm: biển báo cấm, biển báo nguy hiểm và cảnh báo, biển hiệu lệnh, biển chỉ dẫn, biển phụ và biển viết bằng chữ. Cách chia này nằm ở Điều 11 QCVN 41:2024/BGTVT, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ. Quy chuẩn được ban hành kèm Thông tư 51/2024/TT-BGTVT ngày 15/11/2024, có hiệu lực từ 01/01/2025 và thay thế QCVN 41:2019/BGTVT.
Biển báo chỉ là một phần của hệ thống báo hiệu. Theo Điều 11 khoản 1 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, báo hiệu đường bộ còn gồm hiệu lệnh của người điều khiển giao thông, đèn tín hiệu, vạch kẻ đường, cọc tiêu, rào chắn, đinh phản quang, cột Km, cọc H và thiết bị âm thanh.
Thứ tự ưu tiên khi các báo hiệu khác nhau
Theo Điều 11 khoản 2 Luật TTATGTĐB 2024 (nhắc lại tại Điều 4 QCVN 41:2024), người tham gia giao thông chấp hành báo hiệu theo thứ tự ưu tiên từ trên xuống:
- Hiệu lệnh của người điều khiển giao thông;
- Tín hiệu đèn giao thông;
- Biển báo hiệu đường bộ;
- Vạch kẻ đường và các dấu hiệu khác trên mặt đường;
- Cọc tiêu, tường bảo vệ, rào chắn, đinh phản quang, tiêu phản quang, cột Km, cọc H;
- Thiết bị âm thanh báo hiệu đường bộ.
Có hai quy tắc đi kèm:
- Nếu một vị trí vừa có biển cố định vừa có biển tạm thời mà hai biển có ý nghĩa khác nhau, phải chấp hành biển tạm thời (Điều 11 khoản 12 Luật).
- Nếu đèn tín hiệu tắt hoặc vàng nhấp nháy, người lái xe đi theo biển báo và vạch sơn (Điều 8 QCVN 41:2024).
Trong chương I của bộ 600 câu hỏi, câu 38 hỏi về thứ tự ưu tiên giữa hiệu lệnh của người điều khiển giao thông với đèn tín hiệu và biển báo, còn câu 39 hỏi đúng quy tắc biển tạm thời.
5 nhóm biển báo và cách nhận biết
| Nhóm | Mã biển | Hình dạng, màu sắc chủ yếu | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| Biển báo cấm | P (cấm), DP (hết cấm) | Hình tròn, viền đỏ, nền trắng, hình vẽ màu đen | P.102 Cấm đi ngược chiều; P.127 Tốc độ tối đa cho phép |
| Biển báo nguy hiểm và cảnh báo | W | Tam giác đều, viền đỏ, nền vàng, hình vẽ màu đen | W.201 Chỗ ngoặt nguy hiểm; W.225 Trẻ em |
| Biển hiệu lệnh | R, R.E | Hình tròn (một số biển hình chữ nhật) nền xanh lam, hình vẽ màu trắng | R.301 Hướng đi phải theo; R.303 Nơi giao nhau chạy theo vòng xuyến |
| Biển chỉ dẫn | I (đường thường), IE (đường cao tốc) | Hình vuông, hình chữ nhật hoặc mũi tên, nền xanh | I.401 Bắt đầu đường ưu tiên; I.407 Đường một chiều |
| Biển phụ, biển viết bằng chữ | S, S.G, S.H | Hình chữ nhật hoặc hình vuông, nền trắng chữ đen hoặc nền xanh lam chữ trắng | S.501 Phạm vi tác dụng của biển; S.502 Khoảng cách đến đối tượng báo hiệu |
Những điểm hay bị hỏi trong từng nhóm:
- Biển cấm có hiệu lực từ vị trí đặt biển trở đi. Một số lệnh cấm kết thúc bằng biển hết cấm, như DP.133 “Hết cấm vượt” hay DP.135 “Hết tất cả các lệnh cấm” (Điều 26 QCVN 41:2024).
- Biển nguy hiểm và cảnh báo: khi gặp biển, người lái phải giảm tốc độ đến mức cần thiết, chú ý quan sát, sẵn sàng xử lý tình huống (Điều 27). Ngoại lệ về hình dạng là W.208 “Giao nhau với đường ưu tiên”, có đỉnh tam giác hướng xuống dưới (Điều 29). Đề thi hay bắt phân biệt biển này với W.207 “Giao nhau với đường không ưu tiên”.
- Biển hiệu lệnh: khi hết hiệu lệnh, biển có vạch chéo đỏ đè lên hình vẽ, ví dụ R.307 “Hết tốc độ tối thiểu” (Điều 33). Biển R.122 “Dừng lại” (hình bát giác, chữ STOP) là biển hiệu lệnh dạng đặc biệt. Biển này buộc mọi xe, kể cả xe ưu tiên, phải dừng trước biển hoặc trước vạch ngang đường (Phụ lục D). Câu 329 trong bộ đề hỏi đúng ý này.
- Biển chỉ dẫn trên đường cao tốc mang mã IE. Loại chỉ dẫn giao thông dùng chữ trắng trên nền xanh lá cây (Điều 46).
- Biển phụ được đặt ngay dưới biển chính để giải thích thêm. Riêng S.507 “Hướng rẽ” được dùng độc lập (Điều 41). Biển viết bằng chữ có màu theo tính chất: chỉ dẫn nền xanh chữ trắng, cảnh báo nền vàng chữ đen, cấm hoặc hiệu lệnh nền đỏ chữ trắng (Điều 42).
Vạch kẻ đường
Theo Điều 11 khoản 6 Luật TTATGTĐB 2024, vạch kẻ đường là vạch chỉ sự phân chia làn đường, vị trí hoặc hướng đi, vị trí dừng lại. Vạch trên mặt đường chủ yếu có màu trắng, trừ một số vạch màu vàng (Điều 49 QCVN 41:2024). Nhóm vạch phân chia hai chiều xe chạy (vạch tim đường) theo Phụ lục G gồm:
| Vạch | Dạng | Được cắt qua, đè lên không? |
|---|---|---|
| 1.1 | Đơn, đứt nét, màu vàng | Được cắt qua để sử dụng làn ngược chiều |
| 1.2 | Đơn, liền nét, màu vàng | Không được lấn làn, không được đè lên vạch |
| 1.3 | Đôi, liền nét, màu vàng | Không được lấn làn, không được đè lên vạch |
| 1.4 | Đôi, một nét liền và một nét đứt | Xe ở phía nét đứt được cắt qua khi cần; xe ở phía nét liền thì không |
Khi vạch đi kèm đèn hoặc biển, người lái phải tuân theo cả hai, theo thứ tự hiệu lực nêu ở trên (Điều 51).
Đèn tín hiệu giao thông
Theo Điều 11 khoản 4 Luật TTATGTĐB 2024:
- Xanh: được đi. Nếu người đi bộ hoặc xe lăn của người khuyết tật đang ở lòng đường, phải giảm tốc độ hoặc dừng lại nhường đường.
- Vàng: dừng trước vạch dừng. Nếu đang ở trên hoặc đã qua vạch dừng thì được đi tiếp. Vàng nhấp nháy thì được đi nhưng phải quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng nhường người đi bộ, xe lăn và phương tiện khác.
- Đỏ: cấm đi.
Đèn lắp dọc có thứ tự đỏ trên, vàng giữa, xanh dưới. Đèn lắp ngang có đỏ bên trái, xanh bên phải (Điều 6 QCVN 41:2024). Mũi tên xanh cho phép rẽ trái thì đồng thời cho phép quay đầu, trừ khi có biển P.124 (a, b) “Cấm quay đầu xe”.
Hiệu lệnh của người điều khiển giao thông
Theo Điều 11 khoản 3 Luật TTATGTĐB 2024:
- Tay phải giơ thẳng đứng: người ở tất cả các hướng phải dừng lại.
- Hai tay hoặc một tay dang ngang: người ở phía trước và phía sau người điều khiển phải dừng lại. Người ở bên phải và bên trái được đi.
- Tay phải giơ về phía trước: người ở phía sau và bên phải phải dừng lại. Người ở phía trước được rẽ phải, người ở bên trái được đi tất cả các hướng. Người đi bộ qua đường phải đi sau lưng người điều khiển giao thông.
Ôn biển báo cho kỳ thi lý thuyết hạng B
- Chương V “Báo hiệu đường bộ” có 185 câu (câu 301–485). Theo Công văn 2262/CSGT-P5, đề 30 câu hiện hành có 9 câu chương V và 9 câu chương VI về sa hình. Hãy ôn chương V và ôn chương VI.
- Mẹo làm bài: nhìn hình dạng và màu để biết biển thuộc nhóm nào, rồi mới đọc chi tiết như loại xe, con số, biển phụ. Xem thêm mẹo thi lý thuyết.
- Từ 01/3/2027, đề hạng B gồm 50 câu, làm trong 33 phút, đạt từ 45 câu (Thông tư 108/2026/TT-BCA). Thông tư không quy định số câu theo từng chương, và bộ câu hỏi mới (nếu có) chưa được công bố. Xem quy định thi hạng B.
Trên đường vẫn có thể gặp biển kiểu cũ. Biển lắp trước khi Thông tư 51/2024 có hiệu lực, chưa hoàn toàn đúng quy chuẩn mới nhưng không gây hiểu sai, được dùng tiếp đến khi sửa chữa hoặc hư hỏng, và phải thay xong trước 20/8/2030 (Điều 83 QCVN 41:2024).
Khi đã nắm chắc các nhóm biển, hãy làm thử một đề ngẫu nhiên.
Câu hỏi thường gặp
Biển báo giao thông có mấy nhóm? Có 5 nhóm: biển báo cấm, biển báo nguy hiểm và cảnh báo, biển hiệu lệnh, biển chỉ dẫn, biển phụ và biển viết bằng chữ (Điều 11 QCVN 41:2024/BGTVT). Câu 33 trong bộ 600 câu có đáp án “Năm nhóm”.
Đèn đang xanh nhưng cảnh sát giao thông ra hiệu dừng thì làm theo ai? Làm theo hiệu lệnh của người điều khiển giao thông. Hiệu lệnh này đứng đầu thứ tự ưu tiên, trên cả đèn tín hiệu và biển báo (Điều 11 khoản 2 Luật TTATGTĐB 2024).
Căn cứ pháp lý & nguồn tham khảo
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ (Văn bản hợp nhất 55/VBHN-VPQH), Điều 11
- QCVN 41:2024/BGTVT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về báo hiệu đường bộ (Điều 4, 6, 8, 11, 21–51, 83, Phụ lục D, G)
- Thông tư 51/2024/TT-BGTVT ban hành QCVN 41:2024/BGTVT, hiệu lực từ 01/01/2025 (Sở Tư pháp TP Cần Thơ)
- Công văn 2262/CSGT-P5 ngày 07/5/2025 về bộ 600 câu hỏi sát hạch lái xe