Giấy phép lái xe quá hạn dưới 3 tháng có phải thi sát hạch?

Mốc “quá hạn dưới 3 tháng không phải thi” đã không còn. Từ 01/7/2026, Điều 19 khoản 2 điểm a Thông tư 108/2026/TT-BCA lấy mốc 30 ngày. Giấy phép lái xe ô tô quá hạn từ đủ 30 ngày đến dưới 01 năm phải thi lại lý thuyết. Vì vậy, bằng quá hạn 1 tháng, 2 tháng hay gần 3 tháng đều phải thi sát hạch lý thuyết.

Chỉ trường hợp quá hạn chưa đến 30 ngày là không nằm trong diện phải sát hạch. Tuy vậy, thông tư cũng không nói rõ trường hợp này làm thủ tục gì. Bài viết giải thích chính xác văn bản nói gì và chưa nói gì.

Thông tư 108/2026/TT-BCA quy định nguyên văn thế nào?

Điều 19 khoản 2 Thông tư 108/2026/TT-BCA áp dụng cho người có giấy phép lái xe ô tô các hạng đã quá thời hạn sử dụng. Khoản này cũng áp dụng cho người mất bằng ô tô mà bằng đó đã quá hạn. Theo điểm a, người đề nghị phải có tên trong hệ thống thông tin giấy phép lái xe của Cục CSGT hoặc trong sổ quản lý, và “dự sát hạch các nội dung sau đây”:

“Trường hợp giấy phép lái xe quá thời hạn sử dụng từ đủ 30 ngày đến dưới 01 năm kể từ ngày hết hạn đến thời điểm nộp đủ hồ sơ hợp lệ thì phải sát hạch lý thuyết để cấp giấy phép lái xe theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 4 Thông tư này.”

“Trường hợp giấy phép lái xe quá thời hạn sử dụng từ đủ 01 năm trở lên kể từ ngày hết hạn thì phải sát hạch lý thuyết, thực hành lái xe trong hình và trên đường để cấp giấy phép lái xe theo quy định tại các khoản 1, 2, 3 Điều 4 Thông tư này.”

Điều 19 không thuộc các trường hợp áp dụng lùi tại Điều 41, nên có hiệu lực từ 01/7/2026 (Điều 41 khoản 1).

Đọc đúng các mốc thời gian

Ba điểm cần chú ý:

1. Mốc là “30 ngày”, không phải “1 tháng”. Văn bản dùng đơn vị ngày. Bạn đừng tính theo tháng dương lịch để rồi sát ngưỡng.
2. Thời điểm chốt là lúc “nộp đủ hồ sơ hợp lệ”. Đó không phải ngày bạn mở hồ sơ trên cổng, cũng không phải ngày đi thi. Nếu hồ sơ phải bổ sung, ngày nộp đủ sẽ lùi lại.
3. Chỉ áp dụng cho bằng ô tô. Bằng mô tô hạng A1, A, B1 không có thời hạn (Điều 57 khoản 5 điểm a Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024).

Quá hạn chưa đến 30 ngày thì sao?

Đây là chỗ văn bản chưa rõ. Đọc đúng câu chữ, có hai điều rút ra được:

• Thông tư 108 không nêu trường hợp này phải sát hạch. Điều 19 khoản 2 điểm a chỉ buộc sát hạch khi quá hạn “từ đủ 30 ngày”.
• Không thuộc thủ tục “đổi” theo đúng câu chữ. Điều 21 khoản 1 điểm b Thông tư 108 chỉ cho đổi giấy phép lái xe “trước khi hết hạn”. Điều 62 khoản 2 điểm c Luật TTATGTĐB cũng chỉ nhắc trường hợp “trước thời hạn ghi trên giấy phép lái xe”.

Thông tư không có câu nào nói thẳng người quá hạn dưới 30 ngày được “cấp đổi không cần sát hạch”, và cũng không nói họ nộp hồ sơ theo thủ tục nào. Theo thông tin công bố trên báo chí, trường hợp này được cấp đổi mà không phải sát hạch, nhưng các bài báo đó không dẫn điều khoản cụ thể.

Nếu bằng của bạn vừa quá hạn vài ngày, hãy:

• Nộp hồ sơ ngay, vì mỗi ngày trôi qua đều đến gần mốc 30 ngày. Hồ sơ cho người có bằng quá hạn gồm bản sao giấy phép lái xe và giấy khám sức khỏe còn hiệu lực, bản điện tử (Điều 16 khoản 3).
• Hỏi Phòng CSGT hoặc Công an cấp xã có điểm tiếp nhận để được hướng dẫn đúng thủ tục.
• Không lái xe trong thời gian này. Bằng hết hạn là bằng không còn hiệu lực (Điều 57 khoản 7 điểm a Luật TTATGTĐB). Lái ô tô với bằng hết hạn dưới 01 năm bị phạt 8–10 triệu đồng (Điều 18 khoản 8 điểm a Nghị định 168/2024/NĐ-CP).

Quy định đã thay đổi qua các giai đoạn

So với giai đoạn trước, Thông tư 108 không còn điều kiện “ốm đau, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh”. Thay vào đó là mốc 30 ngày chung cho mọi người.

Nếu đã quá 30 ngày: chuẩn bị thi lý thuyết

Với bằng hạng B (bao gồm bằng B2 cũ), đề lý thuyết đến hết 28/02/2027 gồm 30 câu, làm trong 20 phút, đạt từ 27 câu. Mỗi đề có 01 câu điểm liệt, sai là trượt. Từ 01/3/2027, đề có 50 câu, 33 phút, đạt 45 câu. Phí sát hạch lý thuyết ô tô là 100.000 đ/lần, thi đạt thì nộp thêm lệ phí cấp bằng 115.000 đ (Thông tư 154/2025/TT-BTC).

Người đã lái xe nhiều năm vẫn dễ trượt vì câu điểm liệt và các câu về biển báo mới. Hãy dành vài buổi để:

• ôn tập theo chương,
• thuộc 60 câu điểm liệt,
• làm đề thi thử ngẫu nhiên.

Thủ tục cụ thể xem bài thủ tục đổi bằng lái xe B2 hết hạn. Quy định chung cho mọi hạng xem bài bằng lái xe hết hạn có phải thi lại không.

Câu hỏi thường gặp

Bằng quá hạn 45 ngày có phải thi không? Có, phải thi lý thuyết, vì đã quá từ đủ 30 ngày.

Bằng quá hạn 20 ngày có phải thi không? Thông tư 108 không buộc sát hạch trường hợp này. Tuy vậy, văn bản không nêu rõ thủ tục áp dụng. Hãy nộp hồ sơ sớm và hỏi Phòng CSGT nơi nộp.

Muốn chắc chắn không phải thi thì làm thế nào? Đổi bằng trước ngày hết hạn. Thông tư cho đổi bất cứ lúc nào trước khi hết hạn, hồ sơ chỉ cần giấy khám sức khỏe (Điều 21 khoản 1 điểm b, khoản 2).